<\/li>\n<\/ol>\nZmiany nie omin\u0119\u0142y tak\u017ce rozwi\u0105za\u0144 stanowi\u0105cych podstaw\u0119 wymierzania kar pieni\u0119\u017cnych za usuni\u0119cie lub zniszczenie drzew albo krzew\u00f3w. Dotychczasowy katalog delikt\u00f3w administracyjnych stypizowanych w art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zosta\u0142 bowiem nowel\u0105 z dnia 11 maja 2017 r. poszerzony o dwa kolejne. Pierwszy okre\u015blony w art. 88 ust. 1 pkt 5 u.o.p., a polegaj\u0105cy na usuni\u0119ciu drzewa pomimo sprzeciwu organu, o kt\u00f3rym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o kt\u00f3rym mowa w art. 83f ust. 1. Drugi natomiast okre\u015blony w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody, a polegaj\u0105cy na usuni\u0119ciu drzewa bez dokonania zg\u0142oszenia, o kt\u00f3rym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed up\u0142ywem terminu, o kt\u00f3rym mowa w art. 83f ust. 8.<\/p>\n
<\/p>\n
Oba opisane wy\u017cej nowe naruszenia prawa s\u0105 nast\u0119pstwem wprowadzenia do systemu ochrony drzew zg\u0142oszenia zamiaru ich usuni\u0119cia oraz sprzeciwu od takiego zg\u0142oszenia. Dlatego te\u017c b\u0119d\u0105 one om\u00f3wione \u0142\u0105cznie. Prowadz\u0105c post\u0119powania w przedmiocie wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej na podstawie jednego z nich b\u0119dzie musia\u0142 bra\u0107 pod uwag\u0119 okoliczno\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 to naruszenia prawa, kt\u00f3re wcze\u015bniej nie wyst\u0119powa\u0142y. Dlatego te\u017c prowadz\u0105c post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce b\u0119d\u0105 musia\u0142y dok\u0142adnie ustali\u0107 kiedy dosz\u0142o do usuni\u0119cia drzew z naruszeniem regu\u0142. Je\u015bli mia\u0142o to bowiem miejsce przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie nowych rozwi\u0105za\u0144, to osobie fizycznej nie b\u0119dzie mo\u017cna wymierzy\u0107 kary pieni\u0119\u017cnej, gdy\u017c w dacie dzia\u0142ania takiego naruszenia prawa nie by\u0142o.<\/p>\n
<\/p>\n
Z problematyk\u0105 nowych delikt\u00f3w w spos\u00f3b nierozerwalny wi\u0105\u017ce si\u0119 kwestia stron uczestnicz\u0105cych takim post\u0119powaniu oraz potencjalnych adresat\u00f3w decyzji wymierzaj\u0105cej kar\u0119. Ka\u017cdy z tych przypadk\u00f3w mimo pewnego podobie\u0144stwa wymaga autonomicznego podej\u015bcia. Skoro bowiem na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 5 u.o.p. kar\u0119 mo\u017cna wymierzy\u0107 pomimo sprzeciwu i bez wymaganego zezwolenia, to automatycznie stronami takiego post\u0119powania b\u0119d\u0105 na pewno wszystkie podmioty, do kt\u00f3rych skierowany by\u0142 sprzeciw. Wskazywa\u0142em wy\u017cej , \u017ce powinien on by\u0107 dor\u0119czony co do zasady wszystkim wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielom nieruchomo\u015bci, na terenie kt\u00f3rej znajdowa\u0142o si\u0119 drzewo. Zgodnie bowiem z art. 83f ust. 4 u.o.p. ka\u017cdy z nich m\u00f3g\u0142by dokona\u0107 zg\u0142oszenia zamiaru usuni\u0119cia drzewa (abstrahuj\u0119 w tym miejscu od patologicznej sytuacji powsta\u0142ej na skutek braku mo\u017cliwo\u015bci badania przez organy legitymacji zg\u0142aszaj\u0105cego do dokonania tej czynno\u015bci ). Je\u015bli jednak nieruchomo\u015b\u0107 ma kilku wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli , a niekt\u00f3rym z nich nie dor\u0119czono sprzeciwu , bez wnikania w przyczyny takiego stanu , to nie b\u0119dzie mo\u017cna im wymierzy\u0107 kary na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 5 u.o.p., gdy\u017c oni nie byli adresatami sprzeciwu. W stosunku do takich os\u00f3b b\u0119d\u0105 natomiast zachodzi\u0142y podstawy do ewentualnego wymierzenia kary na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 u.o.p. za usuni\u0119cie drzewa bez dokonania zg\u0142oszenia. Praktycznym problemem b\u0119dzie tak\u017ce dokonanie usuni\u0119cia przez podmiot, kt\u00f3remu dor\u0119czono sprzeciw ale, kt\u00f3ry w praktyce nie m\u00f3g\u0142 skutecznie dokona\u0107 zg\u0142oszenia. Osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce nie ma \u017cadnych przeszk\u00f3d formalnych aby osoba taka by\u0142a stron\u0105 post\u0119powania w przedmiocie wymierzenia kary na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 5 u.o.p.. Sprzeciw zosta\u0142 bowiem jej dor\u0119czony i jak ka\u017cda inna decyzja do czasu wyeliminowania go z obrotu prawnego wywo\u0142uje skutki. Strony post\u0119powania powinny by\u0107 wi\u0119c prawid\u0142owo ustalone i poinformowane o podstawie prawnej jego prowadzenia. Dlatego te\u017c w ka\u017cdym przypadku organ administracji jeszcze przed wszcz\u0119ciem post\u0119powania powinien zweryfikowa\u0107 jaka b\u0119dzie jego podstawa prawna, gdy\u017c automatycznie b\u0119dzie si\u0119 to przek\u0142ada\u0142o to jakie elementy stanu faktycznego musz\u0105 by\u0107 wyja\u015bnione w toku prowadzonego post\u0119powania. Jest to wi\u0119c dodatkow\u0105 przes\u0142ank\u0105 przemawiaj\u0105c\u0105 za konieczno\u015bci\u0105 dor\u0119czania sprzeciwu wszystkim osobom, kt\u00f3re mog\u0142yby dokona\u0107 zg\u0142oszenia. Je\u015bli bowiem w takim przypadku dojdzie do usuni\u0119cia drzewa to wiadomo b\u0119dzie , \u017ce podstaw\u0119 do prowadzenia post\u0119powania karnego powinien stanowi\u0107 art. 88 ust. 1 pkt 6 u.o.p.. Stronami w post\u0119powaniu prowadzonym na tej ostatniej podstawie prawnej b\u0119d\u0105 za\u015b tylko podmioty, kt\u00f3re mog\u0142yby dokona\u0107 zg\u0142oszenia , czyli zgodnie z art. 83f ust. 4 w\u0142a\u015bciciele nieruchomo\u015bci. Je\u015bli za\u015b w toku prowadzonego post\u0119powania okaza\u0142oby si\u0119, \u017ce usuni\u0119cia drzew dokona\u0142y osoby trzecie, nie maj\u0105ce zgody posiadacza nieruchomo\u015bci, to powinna by\u0107 im wymierzona kara na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., czyli za usuni\u0119cie drzew lub krzew\u00f3w bez zgody posiadacza nieruchomo\u015bci (oczywi\u015bcie tylko za te drzewa, kt\u00f3rych usuwanie jest reglamentowane na gruncie ustawy o ochronie przyrody, na co wprost wskazuje nowy art. 88 ust. 10 u.o.p.).<\/p>\n
<\/p>\n
Po ustaleniu kr\u0119gu stron uczestnicz\u0105cych w post\u0119powaniach prowadzonych na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 5 lub 6 ustawy o ochronie przyrody kilka s\u0142\u00f3w uwagi nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 okoliczno\u015bciom faktycznym, kt\u00f3re w toku post\u0119powania powinny by\u0107 wyja\u015bnione. W przypadku post\u0119powa\u0144 prowadzonych na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody podstawowe znaczenie b\u0119dzie mia\u0142o wyja\u015bnienie do kogo skierowany by\u0142 sprzeciw oraz konkretnie, kt\u00f3re drzewa spo\u015br\u00f3d tych znajduj\u0105cych si\u0119 na nieruchomo\u015bci obj\u0119te by\u0142y wcze\u015bniejszym zg\u0142oszeniem. W praktyce nie musi wyst\u0119powa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 pomi\u0119dzy drzewami obj\u0119tymi zg\u0142oszeniem, a rzeczywi\u015bcie usuni\u0119tymi. Na terenie nieruchomo\u015bci drzew mo\u017ce by\u0107 bowiem znacznie wi\u0119cej, a usuwane mog\u0105 by\u0107 inne, tak\u017ce te nie obj\u0119te wcze\u015bniejszym zg\u0142oszeniem lub nie wymagaj\u0105ce zg\u0142oszenia. W przypadku obu post\u0119powa\u0144 prowadzonych w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 5 lub 6 w obecnej chwili zasadniczego znaczenia b\u0119dzie nabiera\u0142o r\u00f3wnie\u017c dok\u0142adne ustalenie kiedy dosz\u0142o do usuni\u0119cia drzew. Obowi\u0105zek wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej na przywo\u0142anych podstawach prawnych b\u0119dzie bowiem konkretyzowa\u0142 si\u0119 tylko w stosunku do zdarze\u0144 zaistnia\u0142ych po wej\u015bciu w \u017cycie omawianych rozwi\u0105za\u0144. W zwi\u0105zku z tym je\u015bli do usuni\u0119cia drzew dosz\u0142o wcze\u015bniej, w okresie gdy nie wyst\u0119powa\u0142 obowi\u0105zek dokonania zg\u0142oszenia, to nie b\u0119dzie podstaw do wymierzenia kary, a je\u015bli ju\u017c dosz\u0142o do wszcz\u0119cia post\u0119powania to b\u0119dzie ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 par. 1 k.p.a.. Ponadto w obu post\u0119powaniach nale\u017ca\u0142o b\u0119dzie wyja\u015bni\u0107 czy wcze\u015bniej z terenu tej konkretnej nieruchomo\u015bci dokonywano zg\u0142oszenia zamiaru usuni\u0119cia drzew. Je\u015bli bowiem zg\u0142oszenia nie by\u0142o to sytuacja jest czysta. Je\u015bli jednak w przesz\u0142o\u015bci by\u0142o ono dokonane to organ b\u0119dzie musia\u0142 zweryfikowa\u0107, czy do usuni\u0119cia drzew dosz\u0142o w terminie 6 miesi\u0119cy od przeprowadzenia ogl\u0119dzin, wynikaj\u0105cym z art. 83f ust. 13 u.o.p. oraz czy wyst\u0119puje to\u017csamo\u015b\u0107 drzew obj\u0119tych zg\u0142oszeniem. Je\u015bli bowiem do usuni\u0119cia drzew dojdzie ju\u017c po tym terminie, to nale\u017ca\u0142o b\u0119dzie uzna\u0107 , \u017ce dosz\u0142o do usuni\u0119cia drzew bez dokonania zg\u0142oszenia. Tak samo b\u0119dzie w\u00f3wczas gdy usuni\u0119te zostan\u0105 inne drzewa ni\u017c te obj\u0119te wcze\u015bniejszym zg\u0142oszeniem. W sytuacji gdy na terenie nieruchomo\u015bci b\u0119dzie znajdowa\u0142a si\u0119 wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 drzew mo\u017ce stanowi\u0107 to pewn\u0105 trudno\u015b\u0107 dla organu administracji.<\/p>\n
<\/p>\n
Z punktu widzenia ustale\u0144 faktycznych bardzo wa\u017cne stanie si\u0119 w praktyce wyja\u015bnienie jakie wielko\u015bci drzew b\u0119d\u0105 stanowi\u0142y podstaw\u0119 wymiaru kary pieni\u0119\u017cnej. W dotychczasowych rozwi\u0105zaniach regu\u0142y te wynika\u0142y z art. 89 ust. 3-6 ustawy o ochronie przyrody i nie uleg\u0142y zmianie. W zwi\u0105zku z tym w ca\u0142o\u015bci aktualne pozostaj\u0105 pogl\u0105dy wypowiedziane wcze\u015bnie (szerzej K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Wolters Kluwer 2017, s. 615-620). Jednak brak zmiany podstaw faktycznych wymiaru kary mo\u017ce skutkowa\u0107 nadmiern\u0105 i nieuzasadnion\u0105 restrykcyjno\u015bci\u0105 rozwi\u0105za\u0144 w tych przypadkach, w kt\u00f3rych zg\u0142oszenie zamiaru usuni\u0119cia drzew zosta\u0142o dokonane a organ wni\u00f3s\u0142 sprzeciw (art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody). W sprawach tych zg\u0142aszaj\u0105cy poinformowa\u0142 bowiem o zamiarze usuni\u0119cia okre\u015blonych drzew (niestety w art. 83f ust. 5 u.o.p. nie wskazano, \u017ce zg\u0142oszenie ma zawiera\u0107 informacje o gatunku i obwodzie drzewa), organ zgodnie z art. 83f ust. 8 u.o.p. po przeprowadzeniu wni\u00f3s\u0142 sprzeciw (niestety r\u00f3wnie\u017c nie wskazano, \u017ce w trakcie ogl\u0119dzin ma by\u0107 ustalony gatunek drzewa oraz jego obw\u00f3d). W zwi\u0105zku z tym co do zasady nic nie sta\u0142oby na przeszkodzie aby podstaw\u0105 ewentualnego wymiaru kary stanowi\u0142y obwody ustalone w trakcie ogl\u0119dzin. Niesyty w obecnej chwili tak nie jest i w ka\u017cdym przypadku musz\u0105 by\u0107 zastosowane regu\u0142y ustalania wielko\u015bci drzew wskazane w art. 89 ust. 3 u.o.p., a organowi administracji nie wolno wypracowywa\u0107 w\u0142asnej metody, nawet je\u015bli ustalenia poczynione przy jej pomocy by\u0142yby bli\u017csze rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n
<\/p>\n
M\u00f3wi\u0105c o wysoko\u015bci kary nale\u017cy mie\u0107 na uwadze tak\u017ce zmian\u0119 sposobu ustalania wysoko\u015bci kary wynikaj\u0105c\u0105 ze zmiany postanowie\u0144 art. 89 ust. 1 u.o.p.. Teoretycznie zastosowanie wprowadzonego wzoru arytmetycznego nie powinno nastr\u0119cza\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci. Niestety w procesie ustalania wysoko\u015bci kary nie mo\u017cna zapomina\u0107 o tym, \u017ce spos\u00f3b ustalenia wysoko\u015bci kary w ostatnim czasie ulega\u0142 kilkakrotnym bezpo\u015brednim lub po\u015brednim zmianom wynikaj\u0105cym ze zmiany zasad wymierzania kar lub ustalania op\u0142aty za usuni\u0119cie drzew lub krzew\u00f3w, kt\u00f3ra zawsze stanowi\u0142a i stanowi punkt wyj\u015bcia do obliczenia ich wysoko\u015bci. Dlatego te\u017c w ka\u017cdym post\u0119powaniu organ administracji b\u0119dzie musia\u0142 precyzyjnie ustali\u0107 kiedy dosz\u0142o do naruszenia prawa, jakie rozwi\u0105zania obowi\u0105zywa\u0142y w tym czasie i czy przewidywa\u0142y w og\u00f3le odpowiedzialno\u015b\u0107 za taki czyn. Po stwierdzeniu za\u015b , \u017ce w dacie dzia\u0142ania oceniany czyn stanowi\u0142 naruszenie prawa nale\u017ca\u0142o b\u0119dzie ustali\u0107 jakie w\u00f3wczas obowi\u0105zywa\u0142y stawki op\u0142at za usuwanie drzew lub krzew\u00f3w, gdy\u017c to one co do zasady powinny stanowi\u0107 podstaw\u0119 obliczenia kary. Je\u015bli jednak przed wydaniem decyzji wymierzaj\u0105cej kar\u0119 uleg\u0142yby one zmianie, to powinny by\u0107 zastosowane te wzgl\u0119dniejsze dla sprawcy czynu, gdy\u017c b\u0119dzie to pozostawa\u0142o w zgodzie z og\u00f3lnymi zasadami wymiaru kar pieni\u0119\u017cnych (szerzej na ten temat K. Gruszecki, Wysoko\u015b\u0107 kar pieni\u0119\u017cnych za niszczenie albo usuwanie drzew i krzew\u00f3w bez wymaganego zezwolenia. Casus 2009 nr 54 s. 33-37). W zwi\u0105zku z tym samo ustalenie wysoko\u015bci kary na skutek zmienno\u015bci rozwi\u0105za\u0144 prawnych te\u017c mo\u017ce stanowi\u0107 trudno\u015b\u0107, a regu\u0142y te mog\u0105 ulega\u0107 zmianie tak\u017ce w toku prowadzonego post\u0119powania np. w\u00f3wczas gdy ustalone w rozporz\u0105dzeniu stawki op\u0142at b\u0119d\u0105 ni\u017csze od dotychczasowych . Obecnie z uwagi na brak rozporz\u0105dzenia stosujemy bowiem do ustalenia wysoko\u015bci op\u0142aty zgodnie z art. 85 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody stawki maksymalne.<\/p>\n
<\/p>\n
Post\u0119powanie w przedmiocie wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej oraz decyzje ko\u0144cz\u0105ce post\u0119powanie:<\/p>\n
Kolejnym bardzo wa\u017cnym zagadnieniem zwi\u0105zanym z wymierzaniem kar pieni\u0119\u017cnych za niszczenie lub usuwanie drzew i krzew\u00f3w jest ustalenie zasad przeprowadzenia post\u0119powania, w kt\u00f3rym zostan\u0105 okre\u015blone podmiot ponosz\u0105cy odpowiedzialno\u015b\u0107 oraz wysoko\u015b\u0107 nale\u017cnej kary. Generalnie post\u0119powanie w przedmiocie wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej za usuni\u0119cie lub zniszczenie drzew i krzew\u00f3w jest normalnym post\u0119powaniem administracyjnym, do kt\u00f3rego zgodnie z regu\u0142ami wynikaj\u0105cymi z art. 1 pkt 1 k.p.a. znajduj\u0105 zastosowanie regu\u0142y wynikaj\u0105ce z tego aktu prawnego. W sprawach z zakresu ochrony \u015brodowiska wyst\u0119puje wiele odr\u0119bno\u015bci procesowych zwi\u0105zanych z zasadami przeprowadzania post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego czy tre\u015bci decyzji ko\u0144cz\u0105cej post\u0119powanie w sprawie. Jedn\u0105 z takich kategorii spraw s\u0105 w\u0142a\u015bnie kary pieni\u0119\u017cne za niszczenie lub usuwanie drzew i krzew\u00f3w, w kt\u00f3rych autonomiczne rozwi\u0105zania odnosz\u0105 si\u0119 do zasad przeprowadzania post\u0119powania w omawianej kategorii spraw.<\/p>\n
<\/p>\n
W poprzednim stanie prawnym w \u00a7 2 ust. 1 i 2 rozporz\u0105dzenia Ministra \u015arodowiska z dnia 22 wrze\u015bnia 2004 r. w sprawie trybu nak\u0142adania administracyjnych kar pieni\u0119\u017cnych za usuwanie drzew lub krzew\u00f3w bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie teren\u00f3w zieleni, zadrzewie\u0144 albo drzew lub krzew\u00f3w (Dz. U. Nr 219, poz. 2229), kt\u00f3re ju\u017c nie obowi\u0105zuje, okre\u015blano, \u017ce ustalenie zniszczenia lub usuni\u0119cia drzew i krzew\u00f3w musia\u0142o by\u0107 skutkiem przeprowadzenia ogl\u0119dzin w terenie, z kt\u00f3rych powinien by\u0107 sporz\u0105dzony protok\u00f3\u0142 spe\u0142niaj\u0105cy wymagania okre\u015blone w tym przepisie. W zwi\u0105zku z tym nie budzi\u0142o najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w ramach post\u0119powania w przedmiocie wymierzenia kary organ musia\u0142 przeprowadzi\u0107 ogl\u0119dziny, z kt\u00f3rych protok\u00f3\u0142 musia\u0142 spe\u0142nia\u0107 wymagania formalne wynikaj\u0105ce z tego aktu prawnego.<\/p>\n
<\/p>\n
Aktualnie nie ma przepisu, z kt\u00f3rego wprost wynika\u0142by obowi\u0105zek przeprowadzenia ogl\u0119dzin, nie oznacza to jednak, \u017ce nie trzeba ich przeprowadza\u0107. M\u00f3wi\u0105c o konieczno\u015bci przeprowadzenia ogl\u0119dzin, nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce po zmianie postanowie\u0144 art. 89 u.o.p. wprowadzonej przez nowel\u0119 z dnia 25 czerwca 2015 r. ustawodawca nie przewiduje ju\u017c delegacji do wydania oddzielnego rozporz\u0105dzenia w sprawie trybu nak\u0142adania administracyjnych kar pieni\u0119\u017cnych za usuwanie drzew lub krzew\u00f3w bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie teren\u00f3w zieleni, zadrzewie\u0144 albo drzew lub krzew\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym dotychczasowy akt wykonawczy znajdowa\u0107 b\u0119dzie zastosowanie jedynie do post\u0119powa\u0144 wszcz\u0119tych przed dniem 28 sierpnia 2015 r. (data wej\u015bcia w \u017cycie ustawy zmieniaj\u0105cej w cz\u0119\u015bci odnosz\u0105cej si\u0119 do przedmiotu rozwa\u017ca\u0144). Natomiast do post\u0119powa\u0144 wszcz\u0119tych pod rz\u0105dami aktualnych rozwi\u0105za\u0144 nie b\u0119dzie ju\u017c regu\u0142 przewiduj\u0105cych obligatoryjne przeprowadzenie ogl\u0119dzin oraz okre\u015blaj\u0105cych, jakie ustalenia faktyczne powinny by\u0107 w ich trakcie poczynione.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie oznacza to jednak w praktyce, \u017ce organ nie b\u0119dzie musia\u0142 przeprowadza\u0107 ogl\u0119dzin w toku prowadzonego post\u0119powania w przedmiocie wymierzenia kary na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p. W tym zakresie \u015brodki dowodowe, jakimi b\u0119dzie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 organ administracji, b\u0119d\u0105 jednak w du\u017cej mierze determinowane przez konieczno\u015b\u0107 realizacji w toku post\u0119powania zasad og\u00f3lnych post\u0119powania administracyjnego, kt\u00f3re w tym przypadku stanowi\u0105 \u201eregu\u0142y wyj\u0119te niejako przed nawias, a wi\u0119c wsp\u00f3lne dla ca\u0142o\u015bci post\u0119powania administracyjnego\u201d (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks post\u0119powania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 41). W zwi\u0105zku z tym trudno sobie wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119, kiedy organ administracji zobligowany do przeprowadzenia post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego w spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy realizacj\u0119 w praktyce zasady prawdy obiektywnej wynikaj\u0105cej z art. 7 k.p.a. zrezygnuje z przeprowadzenia ogl\u0119dzin, w toku kt\u00f3rych mo\u017ce wyja\u015bni\u0107 wszystkie okoliczno\u015bci faktyczne mog\u0105ce mie\u0107 znaczenie z punktu widzenia zasadno\u015bci wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej oraz jej wysoko\u015bci. Zw\u0142aszcza \u017ce na podstawie przywo\u0142ywanego przepisu w doktrynie formu\u0142owana jest tak\u017ce konieczno\u015b\u0107 bezpo\u015brednio\u015bci przeprowadzenia dowod\u00f3w przez organ prowadz\u0105cy post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks post\u0119powania…, 2005, s. 421). Takie podej\u015bcie znajduje swoje potwierdzenie tak\u017ce w orzecznictwie, w kt\u00f3rym podkre\u015bla si\u0119, \u017ce: \u201eOgl\u0119dziny daj\u0105 stronie mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego kontaktu ze \u017ar\u00f3d\u0142em dowodowym i wypowiedzenia si\u0119 na jego temat. Wprawdzie przeprowadzane s\u0105 przez organ prowadz\u0105cy post\u0119powanie, kt\u00f3ry spisuje z nich protok\u00f3\u0142, ale warto\u015b\u0107 dowodow\u0105 maj\u0105 tylko w\u00f3wczas, gdy odbywaj\u0105 si\u0119 w obecno\u015bci wszystkich zainteresowanych stron, bowiem podlegaj\u0105 ocenie razem z ich wyja\u015bnieniami i o\u015bwiadczeniami. Niedopuszczenie strony do udzia\u0142u w czynno\u015bciach dowodowych, w tym r\u00f3wnie\u017c w ogl\u0119dzinach, skutkuje naruszeniem prawa obliguj\u0105cym do wznowienia post\u0119powania z powodu przes\u0142anki okre\u015blonej w art. 145 \u00a7 1 pkt 4 k.p.a.\u201d (wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008 r., II SA\/Lu 125\/08, LEX nr 485731). Ka\u017cde zatem zast\u0105pienie dowodu bezpo\u015bredniego dowodem po\u015brednim mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wypaczenia dokonanych ustale\u0144 faktycznych, to za\u015b stanowi naruszenie postanowie\u0144 art. 7 k.p.a. obliguj\u0105cego organy administracji do ustalenia prawdy obiektywnej. Na tak\u0105 konieczno\u015b\u0107 po\u015brednio wskazuj\u0105 tak\u017ce postanowienia art. 89 ust. 3 i 4 u.o.p. okre\u015blaj\u0105cego spos\u00f3b ustalania podstawy do wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej. Trudno bowiem wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej organ bez przeprowadzenia ogl\u0119dzin na terenie nieruchomo\u015bci ustala, czy podstaw\u0105 wymierzenia kary b\u0119dzie k\u0142oda, pie\u0144, czy te\u017c inne elementy.<\/p>\n
<\/p>\n
Ponadto m\u00f3wi\u0105c o ogl\u0119dzinach przeprowadzanych przez organ administracji, bez wzgl\u0119du na to, czy dokonywane s\u0105 na podstawie \u00a7 2 rozporz\u0105dzenia w sprawie trybu nak\u0142adania administracyjnych kar pieni\u0119\u017cnych za usuwanie drzew lub krzew\u00f3w bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie teren\u00f3w zieleni, zadrzewie\u0144 albo drzew lub krzew\u00f3w, czy te\u017c na podstawie art. 85 k.p.a., nie mo\u017cna zapomina\u0107, \u017ce ten \u015brodek dowodowy s\u0142u\u017cy realizacji w praktyce tak\u017ce zasady czynnego udzia\u0142u strony w toku post\u0119powania maj\u0105cej swoje umocowanie w art. 10 k.p.a. Strona post\u0119powania zgodnie z art. 79 \u00a7 1 i 2 k.p.a. powinna by\u0107 o tych czynno\u015bciach powiadomiona oraz mie\u0107 zagwarantowan\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzia\u0142u w nich. Takiej gwarancji ju\u017c nie ma natomiast w przypadku, gdy ogl\u0119dziny s\u0105 przeprowadzane w zwi\u0105zku z pos\u0142ugiwaniem si\u0119 innymi \u015brodkami dowodowymi. W orzecznictwie dopuszcza si\u0119 bowiem sytuacj\u0119, \u017ce: \u201eStrona nie musi zosta\u0107 powiadomiona przez bieg\u0142ego o dokonanych przez niego ogl\u0119dzinach. Nie s\u0105 to bowiem ogl\u0119dziny, o kt\u00f3rych stanowi art. 85 \u00a7 1 k.p.a., lecz jedna z czynno\u015bci przygotowawczych bieg\u0142ego przed sporz\u0105dzeniem opinii\u201d (wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 czerwca 2008 r., II SA\/Lu 286\/08, LEX nr 499828). W takim za\u015b przypadku mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce niekt\u00f3re ustalenia faktyczne istotne z punktu widzenia wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej mog\u0142yby by\u0107 poczynione bez mo\u017cliwo\u015bci ich weryfikacji przez adresata decyzji w toku prowadzonego post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105cego. Sama bowiem mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 z aktami sprawy nie mo\u017ce by\u0107 uto\u017csamiana z wynikaj\u0105c\u0105 z art. 10 k.p.a. zasad\u0105 czynnego udzia\u0142u strony na ka\u017cdym etapie post\u0119powania. Z punktu widzenia zakresu s\u0105 to r\u00f3\u017cne uprawnienia.<\/p>\n
<\/p>\n
Brak precyzyjnego okre\u015blenia w aktualnym stanie prawnym, jakie informacje maj\u0105 by\u0107 zawarte w protokole z ogl\u0119dzin, nie oznacza, \u017ce organ prowadz\u0105cy post\u0119powanie b\u0119dzie mia\u0142 w tym zakresie pe\u0142n\u0105 swobod\u0119. Dokonuj\u0105c ustale\u0144 faktycznych, powinien on bowiem podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 wyja\u015bnienia wszystkich okoliczno\u015bci faktycznych mog\u0105cych mie\u0107 wp\u0142yw na ewentualne wymierzenie kary pieni\u0119\u017cnej. Skoro zatem w obecnym stanie prawnym z obowi\u0105zku uzyskania zezwolenia zwolnione jest usuni\u0119cie drzew lub krzew\u00f3w wymienionych w art. 83f u.o.p., to organ przeprowadzaj\u0105cy ogl\u0119dziny powinien podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do wyja\u015bnienia, czy na konkretnej nieruchomo\u015bci znajdowa\u0142y si\u0119 drzewa, kt\u00f3rych usuni\u0119cie obj\u0119te jest obowi\u0105zkiem uzyskania zezwolenia, a w przypadku potwierdzenia takiego faktu organ prowadz\u0105cy post\u0119powanie powinien dokona\u0107 pomiar\u00f3w k\u0142\u00f3d \u015bci\u0119tych drzew lub pni. Pozwoli to bowiem na ustalenie, czy ich wymiary predestynowa\u0142y je do obowi\u0105zku uzyskania zezwolenia, czy te\u017c nie. Analogicznie przedstawia si\u0119 sytuacja z gatunkami drzew. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 83f ust. 1 pkt 3 u.o.p. mog\u0105 one rzutowa\u0107 na konieczno\u015b\u0107 uzyskania zezwolenia lub nie. Podobnie b\u0119dzie ze stanem zdrowotnym drzewa. W przypadku usuni\u0119cia drzew lub krzew\u00f3w obumar\u0142ych, z\u0142omu lub wywrotu zgodnie z postanowieniami art. 89 ust. 6 u.o.p. kara b\u0119dzie wynosi\u0142a 50% podstawowej wysoko\u015bci.<\/p>\n
<\/p>\n
Oczywi\u015bcie nie s\u0105 to jedyne okoliczno\u015bci faktyczne, na kt\u00f3re powinien zwr\u00f3ci\u0107 organ przeprowadzaj\u0105cy ogl\u0119dziny w toku post\u0119powania w przedmiocie wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p. W toku ogl\u0119dzin powinien podj\u0105\u0107 tak\u017ce pr\u00f3b\u0119 ustalenia, czy z terenu tej konkretnej nieruchomo\u015bci by\u0142y wcze\u015bniej usuwane drzewa na podstawie zezwole\u0144, gdy\u017c brak uwzgl\u0119dnienia tej okoliczno\u015bci mo\u017ce rzutowa\u0107 na prawid\u0142owo\u015b\u0107 poczynionych ustale\u0144. Organ powinien podj\u0105\u0107 tak\u017ce starania zmierzaj\u0105ce do umo\u017cliwienia wyja\u015bnienia, kiedy usuni\u0119to drzewa. Mo\u017ce to bowiem rzutowa\u0107 na to, komu b\u0119dzie wymierzona kara pieni\u0119\u017cna (np. w przypadku zmiany posiadacza nieruchomo\u015bci) oraz jakie stawki b\u0119d\u0105 przyj\u0119te za podstaw\u0119 ewentualnego wymierzenia kary (o tej przes\u0142ance b\u0119dzie jeszcze mowa w dalszej cz\u0119\u015bci opracowania). Jak ju\u017c by\u0142a o tym mowa wy\u017cej, w obecnym stanie prawnym nie ma bezpo\u015brednio unormowanych standard\u00f3w, jakim powinien odpowiada\u0107 protok\u00f3\u0142 z ogl\u0119dzin. Nie oznacza to jednak, \u017ce nie mog\u0105 by\u0107 one wyprowadzone po\u015brednio z innych norm prawnych. W art. 83b ust. 1 pkt 8 u.o.p. (a przed zmian\u0105 w art. 83 ust. 4 pkt 8 u.o.p.) okre\u015blono bowiem, \u017ce do wniosku o wydanie zezwolenia na usuni\u0119cie powinien by\u0107 do\u0142\u0105czony rysunek lub mapa okre\u015blaj\u0105ce usytuowanie drzew lub krzew\u00f3w w odniesieniu do granic nieruchomo\u015bci i obiekt\u00f3w budowlanych istniej\u0105cych lub projektowanych. Skoro zatem takie wymagania s\u0105 stawiane podmiotom zainteresowanym usuni\u0119ciem drzew, to co najmniej takim samym standardom powinny odpowiada\u0107 ustalenia dokonywane przez organ administracji w toku prowadzonego post\u0119powania w przedmiocie wymierzenia kary. Po\u015brednio wi\u0119c takie wymagania mo\u017cna wyinterpretowa\u0107 z obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w prawa. Oczywi\u015bcie w przypadku post\u0119powa\u0144 w przedmiocie wymierzenia kary wskazane jest, aby na takim za\u0142\u0105czniku graficznym do protoko\u0142u z ogl\u0119dzin by\u0142y zaznaczone wszystkie drzewa znajduj\u0105ce si\u0119 na nieruchomo\u015bci, zar\u00f3wno te, kt\u00f3re zosta\u0142y usuni\u0119te albo zniszczone, jak i te, kt\u00f3re pozosta\u0142y bez zmian (z podaniem ich obwod\u00f3w oraz gatunku) z zaznaczeniem r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142o\u015bci tych, kt\u00f3re zosta\u0142y usuni\u0119te lub zniszczone w przesz\u0142o\u015bci i nie stanowi\u0105 przedmiotu post\u0119powania. Tylko przy takiej inwentaryzacji drzew lub krzew\u00f3w nie b\u0119dzie w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, za jakie obiekty przyrodnicze wymierzana jest kara pieni\u0119\u017cna, a za jakie nie. Zachowanie takich standard\u00f3w daje pe\u0142n\u0105 gwarancj\u0119 co do jasno\u015bci za usuni\u0119cie (lub zniszczenie), kt\u00f3rych drzew wymierzana jest kara. W przypadku du\u017cej liczby drzew mo\u017ce to stanowi\u0107 dla organu administracji pewn\u0105 trudno\u015b\u0107 przy czynieniu ustale\u0144 faktycznych i ich dokumentowaniu. Skoro jednak ustawodawca takie wymagania stawia w art. 83b ust. 1 u.o.p. posiadaczom nieruchomo\u015bci ubiegaj\u0105cym si\u0119 o wydanie zezwolenia, to nie ma \u017cadnych racjonalnych przes\u0142anek przemawiaj\u0105cych za liberalniejszym traktowaniem organu administracji zobligowanego do ustalenia prawdy obiektywnej. Zw\u0142aszcza \u017ce do\u0142o\u017cenie nale\u017cytej staranno\u015bci na etapie ustalania stanu faktycznego ograniczy w spos\u00f3b znacz\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0119powania w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zanych z jego interpretacj\u0105.<\/p>\n
<\/p>\n
Prowadz\u0105c post\u0119powanie w przedmiocie wymierzenia kary, musimy pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce o tym, \u017ce w wielu przypadkach podstawowe informacje o przedmiocie post\u0119powania i o podmiotach w nim uczestnicz\u0105cych b\u0119d\u0105 pochodzi\u0142y z post\u0119powania kontrolnego, przeprowadzonego jeszcze przed wszcz\u0119ciem post\u0119powania w sprawie. W zwi\u0105zku z tym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, aby ju\u017c po wszcz\u0119ciu post\u0119powania zgodnie z regu\u0142ami wynikaj\u0105cymi z art. 10 k.p.a. zakomunikowa\u0107 uczestnikom post\u0119powania o wszystkich zgromadzonych w nim dowodach, kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 podstaw\u0119 wydania rozstrzygni\u0119cia, ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce niekt\u00f3re z nich mog\u0105 by\u0107 kwestionowane, co z kolei b\u0119dzie skutkowa\u0142o konieczno\u015bci\u0105 ponownego ich przeprowadzenia.<\/p>\n
<\/p>\n
R\u00f3wnie\u017c samo post\u0119powanie powinno by\u0107 przeprowadzone ze szczeg\u00f3lnie du\u017c\u0105 staranno\u015bci\u0105, w odniesieniu si\u0119 do tego zagadnienia w orzecznictwie przyjmuje si\u0119 bowiem, \u017ce: \u201e1. W przypadku konieczno\u015bci uzyskania wiadomo\u015bci specjalnych opinia sporz\u0105dzana przez bieg\u0142ego winna zawiera\u0107 wyja\u015bnienie okoliczno\u015bci podlegaj\u0105cych ustaleniu i uzasadnienie przyj\u0119tego sposobu rozumowania, podlega ona bowiem ocenie organu odno\u015bnie prawid\u0142owo\u015bci jej sporz\u0105dzenia. Niedopuszczalne jest oparcie si\u0119 na ustaleniach poczynionych przez pracownik\u00f3w organu administracji wydaj\u0105cego decyzj\u0119 z powo\u0142aniem na ich fachowe kompetencje w okre\u015blonej dziedzinie, bez mo\u017cliwo\u015bci weryfikacji prawid\u0142owo\u015bci wyci\u0105gni\u0119tych przez nich wniosk\u00f3w. 2. W sprawie kary pieni\u0119\u017cnej za wyci\u0119cie drzew organ administracji stosuje przepis prawa maj\u0105cy charakter represyjny. Na stron\u0119 ma by\u0107 na\u0142o\u017cona sankcja administracyjna w postaci kary pieni\u0119\u017cnej w znacznej wysoko\u015bci. Stronie, wobec kt\u00f3rej sankcja ta jest stosowana, nale\u017cy zapewni\u0107 prawo do obrony i mo\u017cliwo\u015b\u0107 udowodnienia wskazywanych przez ni\u0105 okoliczno\u015bci, maj\u0105cych z punktu widzenia na\u0142o\u017cenia kary zasadnicze znaczenie. Strona, kt\u00f3ra sama nie posiada wiedzy specjalistycznej, ma prawo do \u017c\u0105dania weryfikacji ustale\u0144 organu wymagaj\u0105cych wiadomo\u015bci specjalnych przez niezale\u017cnego bieg\u0142ego, a waloru takiej opinii nie b\u0119dzie mia\u0142a sporz\u0105dzona na jej indywidualne zlecenie opinia prywatna\u201d (wyrok WSA w Gda\u0144sku z dnia 21 maja 2008 r., II SA\/Gd 130\/08, LEX nr 413611).<\/p>\n
<\/p>\n
Oczywi\u015bcie przedstawione wy\u017cej uwagi maj\u0105 charakter jedynie orientacyjny, gdy\u017c ka\u017cda sprawa wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej b\u0119dzie wymaga\u0142a zindywidualizowanego podej\u015bcia, w zwi\u0105zku z czym r\u00f3wnie\u017c wykorzystywane \u015brodki dowodowe w konkretnych sprawach mog\u0105 by\u0107 odmienne.<\/p>\n
<\/p>\n
Termin p\u0142atno\u015bci kary:<\/p>\n
Zgodnie z postanowieniami art. 88 ust. 3 u.o.p. regu\u0142\u0105 jest, \u017ce uiszczenie kary pieni\u0119\u017cnej wymierzonej na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p. nast\u0119puje w terminie 14 dni od dnia, w kt\u00f3rym decyzja ustalaj\u0105ca wysoko\u015b\u0107 kary sta\u0142a si\u0119 ostateczna. Zgodnie jednak z postanowieniami art. 88 ust. 4 u.o.p. termin ten podlega odroczeniu na okres 5 lat, je\u017celi stopie\u0144 zniszczenia drzew lub krzew\u00f3w nie wyklucza zachowania ich \u017cywotno\u015bci. Jednocze\u015bnie nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce w obecnym stanie prawnym mo\u017cliwo\u015b\u0107 odroczenia terminu p\u0142atno\u015bci odnosi si\u0119 jedynie do kar za zniszczenie drzew wymierzanych na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. Oznacza to, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 taka zosta\u0142a wy\u0142\u0105czona w stosunku do pozosta\u0142ych kar wymierzanych na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p.<\/p>\n
<\/p>\n
Okoliczno\u015bci\u0105, na kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, jest fakt, \u017ce w przypadku gdy drzewa lub krzewy rokuj\u0105 zachowanie \u017cywotno\u015bci, organ administracji ma obowi\u0105zek odroczenia terminu jej p\u0142atno\u015bci na okres 5 lat. Ustalenia w tym zakresie powinny by\u0107 dokonane ju\u017c w post\u0119powaniu w sprawie wymierzenia kary pieni\u0119\u017cnej.<\/p>\n
<\/p>\n
Analizuj\u0105c zagadnienia zwi\u0105zane z terminem p\u0142atno\u015bci kary pieni\u0119\u017cnej, nale\u017cy tak\u017ce szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 na postanowienia art. 88 ust. 5 u.o.p., zgodnie z kt\u00f3rym w przypadku zniszczenia korony drzewa odroczeniu mo\u017ce podlega\u0107 jedynie 70% wymierzonej kary. Oznacza to, \u017ce ukarany b\u0119dzie musia\u0142 dokona\u0107 wp\u0142aty 30% kary zgodnie z regu\u0142ami wynikaj\u0105cymi z art. 88 ust. 3 u.o.p. w terminie 14 dni, licz\u0105c od dnia, w kt\u00f3rym decyzja o wymiarze kary sta\u0142a si\u0119 ostateczna. Analizuj\u0105c postanowienia art. 88 ust. 5 u.o.p., nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce mo\u017cliwo\u015bci\u0105 odroczenia zosta\u0142y obj\u0119te jedynie kary wymierzone za zniszczenie korony drzewa. W dyspozycji tego przepisu nie znalaz\u0142y si\u0119 kary wymierzone za zniszczenie na skutek negatywnego oddzia\u0142ywania na pie\u0144 lub bry\u0142\u0119 korzeniow\u0105. Takie zr\u00f3\u017cnicowanie nie wydaje si\u0119 uzasadnione i powinno by\u0107 usuni\u0119te, ale poniewa\u017c istnieje, w praktyce nie mo\u017ce by\u0107 pomijane. Jednocze\u015bnie pojawia si\u0119 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, jak powinno by\u0107 traktowane zniszczenie drzew wielopniowych polegaj\u0105ce na usuni\u0119ciu jednego z pni. Czy w takim przypadku organ na podstawie art. 88 ust. 5 u.o.p. b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odroczenia terminu p\u0142atno\u015bci kary? Opr\u00f3cz korony dojdzie bowiem do zniszczenia tak\u017ce jednego z pni. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce obecnie zgodnie z postanowieniami art. 85 ust. 2 u.o.p. drzewa wielopniowe traktowane s\u0105 jak jedno drzewo, takiej mo\u017cliwo\u015bci nie mo\u017cna automatycznie wykluczy\u0107, gdy\u017c negatywne oddzia\u0142ywanie na drzewo obejmowa\u0142o tak\u017ce koron\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Na termin p\u0142atno\u015bci kary pieni\u0119\u017cnej wp\u0142yw mog\u0105 mie\u0107 tak\u017ce postanowienia art. 88 ust. 7 u.o.p., w kt\u00f3rym przewiduje si\u0119, \u017ce kara powinna by\u0107 uiszczona niezw\u0142ocznie w przypadku stwierdzenia, \u017ce drzewo lub krzew obumar\u0142y przed up\u0142ywem 5 lat od dnia, w kt\u00f3rym decyzja o odroczeniu terminu p\u0142atno\u015bci kary sta\u0142a si\u0119 ostateczna, chyba \u017ce drzewo lub krzew nie zachowa\u0142y \u017cywotno\u015bci z przyczyn niezale\u017cnych od podmiotu ukaranego. Z postanowie\u0144 tego przepisu wynika bowiem, \u017ce r\u00f3wnie\u017c z tych powod\u00f3w kara mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wymagalna. Niestety, w przepisie tym nie okre\u015blono, w jakiej formie procesowej wymagalno\u015b\u0107 kary pieni\u0119\u017cnej powinna by\u0107 potwierdzona. Dlatego te\u017c mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy obowi\u0105zek wniesienia takich kar nie powstaje bezpo\u015brednio z mocy prawa bez wydawania jakiegokolwiek rozstrzygni\u0119cia administracyjnego.<\/p>\n
<\/p>\n
Na tak\u0105 ewentualno\u015b\u0107 mog\u0142yby wskazywa\u0107 prima facie postanowienia art. 88 ust. 7 u.o.p. Postawienie kar w stan natychmiastowej wykonalno\u015bci nie oznacza jednak, \u017ce automatycznie nast\u0119puje to z mocy prawa. Jak wynika z przytaczanych wy\u017cej postanowie\u0144 art. 88 ust. 7 u.o.p., r\u00f3wnie\u017c w przypadku obumarcia zniszczonych drzew i krzew\u00f3w mo\u017ce doj\u015b\u0107 do umorzenia odroczonych kar, je\u017celi przyczyny tego s\u0105 niezale\u017cne od posiadacza nieruchomo\u015bci. Oznacza to, \u017ce tak\u017ce w tym przypadku w\u0142a\u015bciwy organ administracji b\u0119dzie musia\u0142 przeprowadzi\u0107 post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce, kt\u00f3re pozwoli na ustalenie przyczyny takiego zjawiska. Ustalenia takie za\u015b w spos\u00f3b wi\u0105\u017c\u0105cy b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 dokonane tylko w ramach post\u0119powania administracyjnego prowadzonego w konkretnej sprawie administracyjnej. W zwi\u0105zku z tym nie ma \u017cadnych racjonalnych podstaw, aby w odmienny spos\u00f3b organ administracji mia\u0142 si\u0119 zachowywa\u0107, w przypadku gdy obumarcie drzew zosta\u0142o ujawnione na wniosek posiadacza nieruchomo\u015bci przed up\u0142ywem terminu odroczenia. R\u00f3wnie\u017c w takiej sytuacji do obumarcia drzew lub krzew\u00f3w mog\u0142o doj\u015b\u0107 bowiem z przyczyn niezale\u017cnych od posiadacza nieruchomo\u015bci (np. nadzwyczajnych zjawisk atmosferycznych).<\/p>\n
<\/p>\n
Za konieczno\u015bci\u0105 wydania decyzji w przypadku, gdy do obumarcia drzew lub krzew\u00f3w dosz\u0142o z przyczyn niezale\u017cnych od posiadacza nieruchomo\u015bci, przemawiaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wzgl\u0119dy procesowe. W okresie odroczenia, okre\u015blonym w decyzji wymierzaj\u0105cej kar\u0119 za zniszczenie drzew, adresatowi decyzji przys\u0142uguj\u0105 uprawnienia odsuwaj\u0105ce obowi\u0105zek uregulowania ci\u0119\u017car\u00f3w publicznych w czasie. Trudno wyobrazi\u0107 sobie zatem sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej pozbawienie uprawnie\u0144 przyznanych w drodze decyzji administracyjnej, w okresie ich obowi\u0105zywania, nast\u0119powa\u0142oby bezpo\u015brednio z mocy prawa bez wydania jakiegokolwiek orzeczenia administracyjnego, pozbawiaj\u0105cego wcze\u015bniej przyznanych uprawnie\u0144. Z jednej strony w obrocie prawnym wyst\u0119powa\u0142oby orzeczenie administracyjne, kt\u00f3rego nikt z niego nie wyeliminowa\u0142, a z drugiej by\u0142oby inicjowane post\u0119powanie egzekucyjne zmierzaj\u0105ce do \u015bci\u0105gni\u0119cia kary, kt\u00f3rej termin p\u0142atno\u015bci jeszcze nie nadszed\u0142, gdy\u017c zosta\u0142 on odroczony na okres 5 lat. Dlatego powy\u017csze wzgl\u0119dy przemawiaj\u0105 za tym, aby rozstrzygni\u0119cie w sprawie obowi\u0105zku zap\u0142aty kary za zniszczenie drzew, kt\u00f3rych termin p\u0142atno\u015bci zosta\u0142 odroczony, zawsze nast\u0119powa\u0142o w drodze decyzji administracyjnej, zar\u00f3wno wtedy, gdy wyst\u0119puj\u0105 podstawy do ich umorzenia, jak i w\u00f3wczas, gdy brakuje do tego przes\u0142anek.<\/p>\n
<\/p>\n
Umorzenie p\u0142atno\u015bci kary:<\/p>\n
Kolejn\u0105 instytucj\u0105 mog\u0105c\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na wysoko\u015b\u0107 rzeczywi\u015bcie ponoszonej kary pieni\u0119\u017cnej jest umorzenie. Mo\u017ce nast\u0105pi\u0107, gdy od wydania decyzji o odroczeniu kary up\u0142yn\u0119\u0142o 5 lat i po stwierdzeniu zachowania \u017cywotno\u015bci przez drzewa (art. 88 ust. 6 u.o.p.).<\/p>\n
<\/p>\n
W przedstawionym przypadku organy administracji zwi\u0105zane s\u0105 przepisami prawa, tzn. po ustaleniu, \u017ce drzewa, za kt\u00f3rych zniszczenie wymierzono kar\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105, zachowa\u0142y swoj\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107, maj\u0105 obowi\u0105zek umorzy\u0107 wymierzon\u0105 kar\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105. Je\u017celi chodzi o zachowanie \u017cywotno\u015bci, to naj\u0142atwiej b\u0119dzie je stwierdzi\u0107 w trakcie okresu wegetacyjnego, w\u00f3wczas bowiem nie ma problemu z dokonaniem takiego ustalenia.<\/p>\n
<\/p>\n
Roz\u0142o\u017cenie kary na raty:<\/p>\n
W art. 88 ust. 8 u.o.p. ustawodawca wprowadzi\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 roz\u0142o\u017cenia kary na raty na okres nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 5 lat. Redakcja tego przepisu budzi powa\u017cne zastrze\u017cenia, decyzje podejmowane w tym zakresie maj\u0105 charakter uznaniowy, na co wskazuje pos\u0142u\u017cenie si\u0119 przez ustawodawc\u0119 sformu\u0142owaniem, \u017ce kar\u0119 \u201emo\u017cna\u201d roz\u0142o\u017cy\u0107 na raty (M. Mincer, Uznanie…, s. 37). Regu\u0142\u0105 jest jednak, \u017ce uznanie administracyjne nie ma dzisiaj charakteru swobodnego, ale jest ograniczane przez ustawodawc\u0119 w samej normie wprowadzaj\u0105cej uznanie (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 117). W rozpatrywanym przypadku kryteria takie nie zosta\u0142y okre\u015blone. Jest to tym dziwniejsze, \u017ce na gruncie roz\u0142o\u017cenia na raty p\u0142atno\u015bci op\u0142at za usuni\u0119cie drzew lub krzew\u00f3w (art. 87 ust. 6 u.o.p.) kryteria takie zosta\u0142y okre\u015blone. Ponadto w przepisie tym nie uregulowano konsekwencji zaleg\u0142o\u015bci w terminowym regulowaniu kar pieni\u0119\u017cnych. W nast\u0119pstwie tego brak jest okre\u015blenia \u015brodk\u00f3w prawnych przys\u0142uguj\u0105cych organom administracji w przypadku nieterminowego uiszczenia kary i postawienia jej w stan wykonalno\u015bci. Wobec powy\u017cszego braku komentowany przepis powinien by\u0107 jednak jak najszybciej znowelizowany przez usuni\u0119cie zasygnalizowanych nieprawid\u0142owo\u015bci. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 konieczno\u015b\u0107 stosowania przepis\u00f3w w aktualnym brzmieniu, wydaje si\u0119, \u017ce w przypadku odmowy roz\u0142o\u017cenia kary na raty i tak organ administracji zobowi\u0105zany b\u0119dzie poda\u0107, jakimi kryteriami kierowa\u0142 si\u0119 w tym zakresie. Konieczno\u015b\u0107 tak\u0105 mo\u017cna wyprowadzi\u0107 z art. 107 k.p.a., kt\u00f3ry zobowi\u0105zuje organy administracji do podania kryteri\u00f3w, jakimi kierowa\u0142y si\u0119 przy podejmowaniu konkretnego rozstrzygni\u0119cia. Je\u017celi chodzi o termin wyst\u0105pienia z wnioskiem o roz\u0142o\u017cenie na raty, to w tym zakresie aktualne pozostaj\u0105 uwagi poczynione na ten temat w komentarzu do art. 87 ust. 6 u.o.p., dlatego nie b\u0119d\u0105 one powtarzane.<\/p>\n
[\/et_pb_accordion_item][\/et_pb_accordion][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ admin_label=”projekt_stra\u017cnicy” _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” background_enable_image=”off” background_size=”initial” background_position=”top_center” background_video_mp4=”https:\/\/fotovideo.pomnikowedrzewa.rzeszow.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Olszynki_03.mp4″ custom_margin=”||||false|false” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_row _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” background_color=”RGBA(255,255,255,0)” positioning=”none” width=”100%” max_width=”none” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”|||” global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_image src=”https:\/\/pomnikowedrzewa.rzeszow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/separator-drzewny-2-z-bialym-u-gory.png” force_fullwidth=”on” _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” z_index=”46″ custom_margin=”-5%||||false|false” custom_margin_tablet=”-11%||||false|false” custom_margin_phone=”-20%||||false|false” custom_margin_last_edited=”on|phone” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][\/et_pb_image][et_pb_image src=”https:\/\/pomnikowedrzewa.rzeszow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NAPIS-projekt…bialy_.png” title_text=”NAPIS projekt…bia\u0142y” align=”center” _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(0,0,0,0.54)” custom_padding=”1%||1%||true|false” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_5,2_5″ _builder_version=”4.17.6″ _module_preset=”default” transform_translate=”0px|10%” transform_translate_linked=”off” width=”100%” custom_margin=”||5%||false|false” scroll_vertical_motion_enable=”off” scroll_scaling_enable=”on” sticky_position_tablet=”” sticky_position_phone=”” sticky_position_last_edited=”on|tablet” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_column type=”3_5″ _builder_version=”4.17.4″ _module_preset=”default” background_color=”rgba(0,0,0,0.45)” border_width_all=”40px” border_color_all=”#a9ca35″ global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][et_pb_divider _builder_version=”4.18.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”][\/et_pb_divider][et_pb_blurb title=”Wi\u0119cej o projekcie” url=”https:\/\/www.facebook.com\/Drzewa-S%C4%99dziwe-w-Rzeszowie-109318318350100″ url_new_window=”on” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_placement=”left” image_icon_width=”26px” _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” header_font=”Lato|900|||||||” header_font_size=”18px” header_line_height=”1.4em” background_color=”rgba(0,0,0,0.42)” transform_scale_last_edited=”off|desktop” transform_translate_last_edited=”off|desktop” transform_translate_linked__hover=”off” transform_rotate_last_edited=”off|desktop” transform_skew_last_edited=”off|desktop” transform_origin_last_edited=”off|desktop” transform_styles_last_edited=”off|desktop” background_layout=”dark” custom_margin=”||||true|false” custom_padding=”2%||2%|3%|true|false” animation=”off” text_shadow_style=”preset5″ icon_font_size=”26px” global_colors_info=”{}” transform_styles__hover_enabled=”on” transform_scale__hover_enabled=”on” transform_translate__hover_enabled=”on” transform_rotate__hover_enabled=”on” transform_skew__hover_enabled=”on” transform_origin__hover_enabled=”on” transform_translate__hover=”10px|0px” theme_builder_area=”post_content”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Dziennik stra\u017cnika” url=”https:\/\/pomnikowedrzewa.rzeszow.pl\/index.php\/dzienniki-straznika-drzew\/” url_new_window=”on” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_placement=”left” image_icon_width=”26px” _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” header_font=”Lato|900|||||||” header_font_size=”18px” header_line_height=”1.4em” background_color=”rgba(0,0,0,0.42)” transform_scale_last_edited=”off|desktop” transform_translate_last_edited=”off|desktop” transform_translate_linked__hover=”off” transform_rotate_last_edited=”off|desktop” transform_skew_last_edited=”off|desktop” transform_origin_last_edited=”off|desktop” transform_styles_last_edited=”off|desktop” background_layout=”dark” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”2%||2%|3%|true|false” animation=”off” text_shadow_style=”preset5″ icon_font_size=”26px” global_colors_info=”{}” transform_styles__hover_enabled=”on” transform_scale__hover_enabled=”on” transform_translate__hover=”10px|0px” transform_translate__hover_enabled=”on” transform_rotate__hover_enabled=”on” transform_skew__hover_enabled=”on” transform_origin__hover_enabled=”on” theme_builder_area=”post_content”][\/et_pb_blurb][et_pb_blurb title=”Kwerenda” url=”https:\/\/pomnikowedrzewa.rzeszow.pl\/index.php\/kwerenda-wycinek-drzew-w-rzeszowie\/” url_new_window=”on” use_icon=”on” font_icon=”||divi||400″ icon_placement=”left” image_icon_width=”26px” _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” header_font=”Lato|900|||||||” header_font_size=”18px” header_line_height=”1.4em” background_color=”rgba(0,0,0,0.42)” transform_scale_last_edited=”off|desktop” transform_translate_last_edited=”off|desktop” transform_translate_linked__hover=”off” transform_rotate_last_edited=”off|desktop” transform_skew_last_edited=”off|desktop” transform_origin_last_edited=”off|desktop” transform_styles_last_edited=”off|desktop” background_layout=”dark” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”2%||2%|3%|true|false” animation=”off” text_shadow_style=”preset5″ icon_font_size=”26px” global_colors_info=”{}” transform_styles__hover_enabled=”on” transform_scale__hover_enabled=”on” transform_translate__hover=”10px|0px” transform_translate__hover_enabled=”on” transform_rotate__hover_enabled=”on” transform_skew__hover_enabled=”on” transform_origin__hover_enabled=”on” theme_builder_area=”post_content”][\/et_pb_blurb][et_pb_text _builder_version=”4.19.5″ _module_preset=”default” text_text_color=”#FFFFFF” header_text_color=”#FFFFFF” header_3_font=”|800|||||||” header_3_text_color=”#a9ca35″ text_orientation=”center” width=”80%” module_alignment=”center” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}” theme_builder_area=”post_content”]<\/p>\n